Basisonderzoek is noodzakelijk binnen alle geledingen van de samenleving en vormt het uitgangspunt voor het hoger onderwijs en de werving van onderzoekers. In Noorwegen heeft basisonderzoek ook sterk bijgedragen tot de welvaart die ontstaan is dankzij o.a. de olie-, gas- en aluminiumindustrie en de aquacultuur.
Noorwegen besteedt ongeveer 18% van de totale bedrijfskosten voor onderzoek en ontwikkeling aan basisonderzoek. Internationaal gezien is dit niet bijzonder hoog, maar dit kan worden verklaard door het feit dat de Noorse industriële sector weinig bedrijven kent die groot genoeg zijn om hun eigen onderzoek te kunnen bekostigen. Nog geen 7% van het basisonderzoek in Noorwegen wordt uitgevoerd binnen handel en industrie. Het hoger onderwijs speelt verreweg de grootste rol als het gaat om basisonderzoek en bijna driekwart van het basisonderzoek in Noorwegen vindt plaats binnen de instellingen van deze onderwijssector.
Het Noorse onderzoeksbeleid richt zich o.a. op het verder versterken van het langlopende basisonderzoek. Het beleid omvat alle vakgebieden en richt zich op de rijksuniversiteiten, hogescholen en onafhankelijke onderzoeksinstellingen. Deze instellingen vormen de hoeksteen van het Noorse onderzoeksstelsel; hier vindt het onderzoeksgerichte onderwijs plaats, worden nieuwe onderzoekers geworven en wordt nieuwe kennis verzameld en ter beschikking gesteld van de maatschappij en de industrie. De regering geeft hoge prioriteit aan het verbeteren en instandhouden van deze onderzoeksmilieus.
- Er zullen meer middelen en een voorspelbaarder onderzoeksfinanciering aan de instellingen voor hoger onderwijs beschikbaar worden gesteld. In 2002 werden nieuwe vormen van prestatiegerichte financiering werden ingevoerd.
- De toegekende middelen van de Noorse onderzoeksraad voor langlopend basisonderzoek zullen verhoogd worden.
- Wetenschappelijke apparatuur bij de instellingen zal worden gemoderniseerd en aangevuld.
- Er zal getracht worden meer onderzoekers te werven.
- Het streven naar een gelijke verdeling tussen mannen en vrouwen binnen de onderzoekssector wordt verder versterkt.
- Er wordt vooral geprobeerd om vrouwen te werven voor wiskunde en de natuurwetenschappen en voor academische topposities.