Åsne Seierstad (1970) studeerde Russisch, Spaans en ideeëngeschiedenis in Oslo. Daarna werkte ze als journaliste voor het Noorse tv-journaal en voor diverse nationale en internationale kranten. In dat verband berichtte ze onder andere over de oorlogen in Kosovo, Afghanistan en Irak. Åsne Seierstad werd in Nederland bekend met haar reportages vanuit Irak voor nova en haar artikelen voor Trouw. Martin Bril schreef in de Volkskrant over Åsne Seierstad in Bagdad:
‘De grootste verrassing van deze oorlog was de Noorse verslaggeefster Åsne Seierstad: 31 jaar en blond en iedere avond op het dak van het Palestinahotel om Jeroen Pauw in Hilversum te woord te staan. Zelden zag ik iemand zo monter en vrolijk een oorlog verslaan als deze Noorse. (...) Zelden Nederlandse verslaggevers ter plekke zo niet gemist.’
Twee weken na de aanslag op het World Trade Centre in New York reisde Seierstad naar Afghanistan als oorlogsverslaggeefster voor de Scandinavische pers en media. Voor haar journalistieke werk ontving ze diverse prijzen. Seierstad werkt voor de grote Scandinavische kranten en voor radio en televisie. Ze vertrok in maart 2003 naar Bagdad en versloeg daar de oorlog voor de Scandinavische, Duitse en Nederlandse pers.
Naast haar journalistieke werk schreef Seierstad diverse boeken over de gevolgen van het oorlogsgeweld en van de ontwrichte samenleving voor individuele burgers.
De Boekhandelaar van Kaboel (2002), over een familie in Afghanistan, werd een internationale bestseller. Van de oorlog in Irak deed Seierstad verslag in Honderd-en-een dag in Bagdad (2003). In 2006 verscheen de geactualiseerde versie van haar boek over Servië: Met de rug naar de wereld. In De engel van Grozny (2008) vertelt ze het verhaal van de kinderen van Tsetsjenië, die geen leven zonder oorlog kennen.
Over De engel van Grozny
Met De engel van Grozny grijpt Seierstad terug op haar eerste confrontatie met het oorlogsgeweld. In 1994, op vierentwintigjarige leeftijd, heeft Åsne haar eerste baantje als freelancejournalist, in Moskou. Als de oorlog in Tsjetsjenië uitbreekt, is haar enige bron van informatie de gammele zwart-wit-tv van de familie van wie ze een kamertje huurt: internet en mobiele telefoons zijn nog geen gemeengoed. Åsne vindt deze informatie te beperkt en eenzijdig en besluit naar het front te gaan – zo belandt ze als volkomen onervaren journaliste in de gruwelen van Grozny.
Met name het leed dat de kinderen van Grozny is aangedaan, heeft haar diep geraakt. Ze keert in het diepste geheim terug naar Moskou en Tsjetsjenië om het verhaal te schrijven over de vaak vergeten slachtoffers: kinderen die nooit iets anders hebben gekend dan de oorlog.
Åsne Seierstad schreef met De engel van Grozny een aangrijpend boek over menselijke tragedies in een oorlog die maar geen geschiedenis wil worden.
Fragment
‘Is er nog plaats in een vliegtuig naar Grozny?’
Voor me staat een gezette kerel in een groen uniform met een parelende laag zweet op zijn gezicht en in zijn hals. Hij monstert me met een sceptische blik van onder blonde, ruige wenkbrauwen.
‘Dus jij wilt de oorlog in?’
De man is niet bepaald vriendelijk, maar ook niet echt onvriendelijk.
‘Ik wil er graag zelf een kijkje nemen.’
De enigszins slaperige officier vraagt: ‘Weet je zeker dat het iets voor je is?’
Boven de man in uniform hangt een kroonluchter waarvan nog slechts een paar lampjes het doen. Ze zijn sowieso overbodig, de zon werpt lange stralen door de stoffige ramen van het gebouw, waar dikke muren in een geelbeige tint zijn geschilderd, de typische kleur voor een Russisch ministerie. Nu al, begin mei, is een plotselinge hittegolf tot de Russische hoofdstad doorgedrongen, heeft de stad met bedwelmende bloemengeuren bestoven en de bomen in de loop van de nacht groen gekleurd. Ik haal diep adem, op zoek naar een frisse teug, maar hier in de gang is de lucht net zo bedompt als de kleur van de muren.
‘Tja, dat weet ik niet ... maar daar kom ik wel achter.’
We staan in een hal met tapijten op de vloer, in het ministerie van Defensie. De officier kijkt me welwillend maar afwezig aan en praat alsof hij zijn hoofd er niet bij heeft: ‘Oorlog is niets voor jongedames. Waarom schrijf je niet liever over iets vrouwelijks: kleren, de lentemode?’
‘Ik ben niet zo in kleren geïnteresseerd.’
De officier haalt de bezwete rug van zijn hand over zijn voorhoofd en slaakt een zucht. Het is bijna lunchtijd.
‘Ik raad je aan van de reis af te zien.’
Hij kijkt op zijn horloge.
‘Hiermee heb ik je gewaarschuwd.’
Hij verdwijnt de gang in. Ik blijf staan waar hij me heeft achtergelaten, onrustig, een beetje uit mijn doen.
De pers over De engel van Grozny
‘Krachtig, pijnlijk en rauw. Dit laatste boek van Seierstad moet je gelezen hebben.’ – Booklist
‘Seierstads levendige, meedogenloze reportage maakt een tragedie die ver van ons bed staat, heel persoonlijk.’ – Publisher’s Weekly
De engel van Grozny - Ǻsne Seierstad
Vertaald door Marianne Molenaar
De Geus 2007, 384 pagina’s
ISBN 978 90 445 1211 3
Prijs: € 19,90 (gebonden)