Op 4 augustus vond in de stad Hamarøy in Nordland de feestelijke opening plaats van het Hamsuncentrum, ter gelegenheid van de 150e verjaardag van de geboorte van de Noorse schrijver. Hoewel hij de vader is van het modernisme met zijn roman Sult (Honger), in 1920 de Nobelprijs literatuur in ontvangst mocht nemen voor zijn roman Markens Grøde (Hoe het groeide) en een aantal van de grootste werken uit de Noordse literatuur heeft geschreven, werd Knut Hamsun lange tijd doodgezwegen door de Noren wegens zijn steun aan de nazigezinde regering in zijn land tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij blijft echter een bewonderenswaardige en indrukwekkende schrijver, die zowel Ernest Hemingway als Franz Kafka inspireerde. Tijdens de maand augustus wordt dan ook zijn literair talent gevierd, niet zijn politieke verdwazing.
Naar het beeld van de auteur
Het Hamsuncentrum werd ontworpen als een interactief nationaal centrum dat meer vertelt over het werk en het leven van deze schrijver, gekoppeld aan de cultuur en de natuur van deze streek. "Wij willen van het centrum een onderzoeks- en studiecomplex maken, zodat het een plek wordt waar nieuwe, multidisciplinaire en dynamische creaties kunnen ontstaan," legt Bodil Børset uit, de directeur van het nieuwe centrum.
Op architecturaal vlak is het centrum bijzonder verrassend. Een biologisch bamboedak, vormen en lijnen die onderbroken worden, donkere kleuren en gebeitst hout, maar ook lichtstraten en tal van openingen die het daglicht overvloedig binnenlaten. Het centrum staat zowel in contrast als in harmonie met zijn omgeving. Het beroert en verrast, maar weet tegelijk te verleiden en verwijst duidelijk naar de bedrukte en beladen diepgang van de auteur.
Hoge bomen
De expositie over leven en werk van Hamsun opent pas in 2010, maar dat neemt niet weg dat het centrum zelf nu al voor controverse zorgt en heel wat inkt doet vloeien. De meningen lopen uiteen van 'subliem' tot 'vulgair' en 'onwaardig', iets waar architect Steven Holl duidelijk mee in zijn nopjes is. Hij vindt het immers noodzakelijk dat er een polemiek is over het Hamsuncentrum. Het klopt dat het centrum 'anders' is, een contrast vormt met zijn omgeving, in strijd is met de verwachtingen, met de goede smaak en vooral ook met de traditie. Het is bovendien ook zo dat het niet minder dan 15 jaar heeft geduurd om het te bouwen (een prijskaartje van 142 miljoen kroon volgens de krant Aftenposten). Kortom: niemand lijkt het eens over het gebouw, maar kritiek geven op kunst blijft uiteraard gemakkelijk. Hoe dan ook, het centrum is uniek, heeft de deuren geopend en over één ding is wel iedereen het eens: het uitzicht vanaf de bovenste verdieping is werkelijk adembenemend.
We werpen nog een laatste blik op het veelbesproken centrum om vervolgens af te spreken in mei volgend jaar, wanneer de expositie over de schrijver zelf klaar zal zijn.