Oslo Town Hall. 
Foto: Petter Foss/ MFA Norway.Oslo Town Hall. Foto: Petter Foss/ MFA Norway

Lokaal bestuur

Noorwegen is verdeeld in 19 provincies en 430 gemeenten (2009). De zelfstandige bestuurlijke bevoegdheden van de provincie- en gemeenteraden zijn gedelegeerd vanuit de rijksoverheid en vastgelegd in wetgeving, niet in de grondwet.

De rijksoverheid wordt op lokaal niveau rechtstreeks vertegenwoordigd door de bureaus van de provinciale gouverneurs.

De gemeenten zijn de belangrijkste eenheden van lokaal bestuur. Zij zijn verantwoordelijk voor het primair en de onderbouw van het voortgezet onderwijs, sociale diensten, gemeentelijke wegen, water en riolering en voor ruimtelijke ordening. De bovenbouw van het voortgezet onderwijs en een aantal technische diensten worden op provinciaal niveau geregeld. Deze bestuurlijke niveaus ontvangen elk een deel van hun inkomsten uit lokale belastingen, heffingen en lokaal business management, en deels uit door de centrale overheid en andere publieke instellingen toegekende middelen.

De provincies vertegenwoordigen een traditionele bestuurlijke laag, die teruggaat tot de middeleeuwen en de vikingtijd, toen plaatselijke “fylkesting” (provincieraden) nog een grote macht hadden. Het systeem van plaatselijk zelfbestuur van de middeleeuwen verdween geleidelijk nadat Noorwegen tot één rijk was verenigd. Na de unie met Denemarken werd het gezag gecentraliseerd in handen van de koning. In 1837 werd plaatselijk zelfbestuur in de gemeenten geherintroduceerd.

De provincies en gemeenten worden bestuurd door gekozen raden waarvoor om de vier jaar verkiezingen worden gehouden. De zetels worden verdeeld conform een systeem van evenredige vertegenwoordiging en het aantal zetels varieert van 13 (gemeenteraden) en 25 (provincieraden) tot 85. De raden worden geleid door een uitvoerend college, dat uit een representatieve selectie van alle fracties in de betreffende raad en een burgemeester bestaat. Een aantal uitzonderingen, voornamelijk Oslo en Bergen, past een parlementaire bestuursvorm toe en richt aldus een lokaal bestuur in dat gebaseerd is op partijen.

De 18 provinciebesturen (Oslo wordt niet gedefinieerd als een provincie in traditionele zin) kwamen in 1975 tot stand teneinde een bestuurlijk niveau tussen de rijksoverheid en de gemeenten te creëren. Sinds de gemeentelijke herindeling van 1967, waarbij veel gemeenten werden samengevoegd, heeft hun aantal zich gestabiliseerd op circa 420-440.


Bron: Bewerking van de Noorse encyclopedie van Aschehoug en Gyldendal   |   Delen op netwerk   |   print