Het doel hiervan is ouders te helpen werk en gezin te combineren. Dankzij deze regeling voert Noorwegen de Europese statistiek aan als het gaat om geboortecijfers en buitenshuis werkende vrouwen.
Noorse ouders kunnen kiezen: ze mogen in totaal 46 weken verlof nemen met 100 procent doorbetaling van salaris of 56 weken met een doorbetaling van 80 procent.
De verlofregeling voor vaders werkt
Sinds 1977 hebben vaders het recht om ouderschapsverlof met de moeder van hun kind te delen. Toch maakten aan het begin van de jaren negentig slechts 2 tot 3 procent van de vaders van die mogelijkheid gebruik.
In 1993 werd een vaderquotum geïntroduceerd om meer vaders aan te sporen in het eerste levensjaar van het kind een deel van de zorg op zich te nemen. Tegenwoordig zijn 10 weken van het ouderschapsverlof voor vaders gereserveerd. Als een vader dit quotum niet gebruikt, komen deze weken te vervallen.
Noorwegen was het eerste land ter wereld dat een dergelijke regeling introduceerde.
De resultaten zijn opmerkelijk. In 2008 maakte 90 procent van de vaders gebruik van hun quotum. Nu neemt zelfs een groeiend aantal mannen meer verlof op dan binnen hun quotum valt. In 2008 nam 16,5 procent van de vaders meer verlof op dan de gereserveerde 10 weken, vergeleken met 11 procent in 2000.
De rol van vaders wordt groter
Het quotum voor vaders biedt mannen de gelegenheid om vanaf de geboorte een sterkere band met hun kinderen op te bouwen. Dit zorgt voor een uitstralingseffect tot ver na de verlofperiode. Mannen eisen steeds vaker gelijke ouderschapsrechten, bijvoorbeeld in voogdijzaken. Een gezaghebbend rapport over de rol van mannen en emancipatie verscheen in 2009 en is het eerste in zijn soort ter wereld.
Debat over verlofverdeling
Het debat over ouderschapsverlof is in volle gang. De ombudsvrouw voor emancipatie en antidiscriminatie, Beate Gangås, heeft voorgesteld de duur van het ouderschapsverlof in drie delen op te splitsen, waarbij de moeder en de vader ieder een derde deel krijgen en het resterende deel naar keus kan worden opgenomen. Tot nu toe steunen slechts enkele politieke partijen deze oplossing.
Toch is men het er politiek gezien in brede zin over eens dat het vaderquotum een uitstekend middel is om meer mannen aan te moedigen vaderschapsverlof op te nemen. Om die reden werd het quotum in 2009 uitgebreid van 6 naar 10 weken.
Feiten:
- Om recht op een ouderschapsuitkering te hebben, moet de ontvanger minimaal 6 van de laatste 10 maanden voor aanvang van zijn ouderschapsverlofperiode werkzaam zijn geweest in een beroep met pensioenvoorziening.
- Noorse ouders mogen 46 weken ouderschapsverlof opnemen tegen doorbetaling van 100 procent salaris of 56 weken tegen doorbetaling van 80 procent.
- Drie weken voor en zes weken na de geboorte zijn gereserveerd voor de moeder, terwijl 10 weken van de totale ouderschapsverlofperiode voor de vader zijn gereserveerd (vaderquotum).
- Het vaderquotum werd ingevoerd in 1993 en bedroeg toen vier weken. In 2009 werd het quotum uitgebreid van 6 naar 10 weken.
- Als het om ouderschapsverlof gaat, hebben ouders bij de adoptie van kinderen jonger dan 15 jaar over het algemeen dezelfde rechten als bij geboorte.
- Noorse vrouwen die niet buitenshuis werken ontvangen bij de geboorte van het kind een eenmalig bedrag. In 2009 was dit NOK 35.263.