Eigentijdse muziek

De vader van de eigentijdse Noorse atonale muziek was Fartein Valen (1887-1952). Valen, die maar liefst 12 talen sprak, was een getalenteerd man die zich hulde in een ingehouden mystiek en een subtiele toonwereld die voor zijn tijdgenoten ondoorgrondelijk was. Ondanks het feit dat hij in Berlijn had gestudeerd, beschouwde hij zijn eigen, zelfstandige studie van Bachs contrapunt als de belangrijkste factor in zijn ontwikkeling. Zijn visie op het creëren van een type polyfonie op basis van dissonantie resulteerde in een 12-tonensysteem dat hij parallel met, maar onafhankelijk van, Arnold Schönberg ontwikkelde.

De eigentijdse muziekgemeenschap van vandaag speelt een actieve en zichtbare rol in het Noorse muziekleven. Ny Musikk, de Noorse afdeling van de ISCM (International Society for Contemporary Music) is een hoofdrolspeler op dit gebied. Deze organisatie werd in 1938 in het leven geroepen door componist Pauline Hall (1890-1969). Door een verblijf in Parijs werd haar belangstelling gewerkt en voelde ze, toen ze terugkeerde naar Noorwegen, de behoefte om een podium te creëren waar nieuwe trends konden worden bestudeerd. Vandaag de dag onderhoudt de vereniging een landelijk netwerk voor de promotie van eigentijdse muziek; ze heeft een diepgaande invloed gehad op de ontwikkeling van nieuwe componisten, musici en ensembles die zich richten op eigentijdse muziek.

Noorse componisten staan erom bekend dat ze zich inspannen om hun kunst te promoten en te vechten voor erkenning; ze doen dit onder meer via landelijke, Scandinavische en internationale organisaties die hun rechten als componisten en houders van auteursrechten beschermen. Een groot aantal van de meest vooraanstaande componisten van het land heeft het voorzitterschap van de Noorse afdeling van de ISCM bekleed. Na Pauline Hall, die beschouwd wordt als een van de weinige Noorse impressionisten, kwam Finn Mortensen (1890-1969), de meester van het serialisme, gevolgd door Arne Nordheim, het boegbeeld van de elektronische muziek. Tot de voormalige voorzitters van de organisatie behoren ook Kåre Kolberg, John Persen en Åse Hedstrøm, allen zeer actieve componisten. Zowel Persen als Hedstrøm zijn directeur geweest van het meest invloedrijke eigentijdse muziekfestival van Noorwegen, Ultima – Oslo Contemporary Music Festival.

Arne Nordheim (geboren in 1931) bekleedt een bijzondere positie temidden van de huidige componisten. Hij woont in Grotten, de ambtswoning van de Noorse regering, vlakbij het koninklijk paleis – een eerbetoon voor het leven, dat alleen de meest vooraanstaande kunstenaars te beurt valt. Tot zijn collega's die eveneens internationale bekendheid genieten behoren de in Italië geboren Antonio Bibalo en Edvard Hagerup Bull. Tot de volgende generatie componisten behoren Olav Anton Thommessen en Lasse Thoresen, die beiden een loopbaan als componisten nastreven, naast hun functie als professor in de compositieleer aan de Noorse Muziekacademie en verder Cecilie Ore, Rolf Wallin en Asbjørn Schaathun. Tot de jongste generatie behoren Jon Øyvind Ness, Eivind Buene Maja Ratkje en Lars Petter Hagen.


Bron: Bron: Het Noorse centrum voor muziekinformatie   |   Delen op netwerk   |   print