Arbeidsmarkt

Het realiseren van een grote arbeidsparticipatie heeft in het Noorwegen van na de oorlog altijd hoog op de politieke agenda gestaan. In de jaren 70 van de vorige eeuw leidde de ontwikkeling van de olievelden in de Noordzee in combinatie met een actief arbeidsmarktbeleid in Noorwegen tot een significant lagere werkloosheid dan in andere geïndustrialiseerde landen. Sinds de jaren 80 heeft de globalisering van de economie Noorwegen nauwer gebonden aan wereldwijde economische trends en het niveau van de werkloosheid neigt er nu naar de schommelingen op internationaal niveau te volgen. In 2002 lag het werkloosheidspercentage op 3,9% van de beroepsbevolking.

Het netwerk van arbeidsbureaus van overheidswege, ingesteld op provinciaal en gemeentelijk niveau, vormt een van de belangrijkste instrumenten van het Noorse arbeidsmarktbeleid. De overheid heeft tevens een breed scala aan werkgelegenheidsmaatregelen geïmplementeerd, zoals loonsubsidie voor ondernemingen die nieuwe werknemers in dienst nemen, opleidingsinitiatieven en stageprogramma’s alsmede speciale maatregelen voor mensen met een beperkte beroepskeuze.

In de periode tussen beide wereldoorlogen had Noorwegen, net als de rest van Europa, te kampen met een massale werkloosheid. Deze bereikte zijn hoogtepunt in 1933, toen een derde deel van de bij een vakbond aangesloten beroepsbevolking zonder werk zat. Ten tijde van de opbouw na de Tweede Wereldoorlog bestond er een brede politieke consensus dat volledige werkgelegenheid een van de belangrijkste doelstellingen van het nieuwe Noorse economisch beleid moest zijn. Deze consensus is sindsdien door de verschillende regeringen overeind gehouden.

De olie-industrie op de Noordzee leidde in Noorwegen tot talloze nieuwe banen, maar desalniettemin nam de werkloosheid aan het begin van de jaren 80 toe. Problemen in een oververhitte Noorse en wereldwijde economie leidden vanaf 1987-88 tot een nieuwe en ernstiger groei van de werkloosheid.

De afgelopen jaren heeft de omvang van de beroepsbevolking zich gestabiliseerd op 2,0-2,1 miljoen werknemers. Het aantal vrouwelijke werknemers nam in de jaren 80 snel toe en is sindsdien op een hoog peil gebleven. De Noorse beroepsbevolking bestaat voor een aanzienlijk deel uit parttimers. Iets minder dan de helft van alle vrouwen en circa 10% van alle mannen werkt minder dan 36 uur per week.


Bron: Bewerking van de Noorse encyclopedie van Aschehoug en Gyldendal   |   Delen op netwerk   |   print