Noorwegen is al sinds de oprichting van deze organisatie in 1945 lid van de Verenigde Naties. De eerste secretaris-generaal was zelfs een Noor, Trygve Lie. De VN is altijd een van de peilers geweest van de Noorse deelname aan de internationale gemeenschap. Noorwegen steunt de inspanningen om van de VN een sterke en effectieve organisatie te maken die fungeert als de hoeksteen van de internationale rechtsorde en als wereldwijd veiligheidsnetwerk, iets wat de afgelopen 15 jaar steeds belangrijker is geworden.
Het is in het belang van Noorwegen dat de VN de leiding op het wereldtoneel heeft. De VN is nodig als een mondiaal forum en als normbepalend en uitvoerend orgaan. Alle lidstaten moeten gehoord kunnen worden, ongeacht hun grootte.Maar om goed te kunnen functioneren heeft de VN geloofwaardigheid en voldoende middelen nodig, en dient de controle op de besteding van de middelen goed te zijn. Daarom steunt Noorwegen de pogingen om de VN te moderniseren en effectiever te maken.
Een effectievere VN
In de jaren 90 lanceerden Noorwegen en de andere Scandinavische landen het “Scandinavische VN Hervormingsproject”, dat met name streeft naar een effectievere VN op sociaal en economisch gebied. Vele van de voorstellen die uit dit project voortkomen werden overgenomen in het hervormingspakket van de secretaris-generaal. Noorwegen steunt de hervormingen en heeft herhaaldelijk gewezen op de discrepantie tussen de taakomvang van de VN en de beperkte financiële en menselijke hulpbronnen die hiervoor beschikbaar worden gesteld door de lidstaten. Noorwegen heeft erop gewezen dat de hervormingen ook moeten leiden tot een betere coördinatie, zowel tussen de verschillende VN-instellingen als tussen de VN en het Internationale Monetaire Fonds, de regionale ontwikkelingsbanken en de Wereldbank.
Armoedebestrijding en sociale ontwikkeling
Noorwegen beschouwt de diverse VN-instellingen en –programma’s als belangrijke instrumenten voor het bevorderen van economische en sociale ontwikkeling in de armste landen. In september 2000 namen de wereldleiders de Millenniumovereenkomst aan, waarin de Millenniumdoelstellingen waren opgenomen. Deze doelstellingen, onder meer het halveren van het aantal mensen dat in extreme armoede leeft, moeten in 2015 bereikt zijn en liggen ten grondslag aan alle ontwikkelingsprogramma’s binnen het gehele VN-systeem. De doelstellingen zijn sinds 2000 ook opgenomen in het ontwikkelingsbeleid van andere landen en organisaties. Ze vormen de kern van het Noorse Actieplan voor armoedebestrijding en vormen het leidend beginsel voor onze ontwikkelingssamenwerking.
Inspanningen voor de vrede
Noorwegen is een fervent voorstander van het uitbreiden van de mogelijkheden van de VN op het gebied van conflictpreventie en crisisinterventie en de rol van de VN bij verschillende lopende vredesonderhandelingen. Noorwegen speelt binnen de VN een actieve rol bij de opbouw van vrede en was een van de eerste landen die plaats kreeg in de in 2006 opgerichte VN-Commissie voor Vredesopbouw. Vredesoperaties van de VN vormen een centraal onderdeel van de internationale inspanningen om de vrede en veiligheid te bewaren en kunnen rekenen op een aanzienlijke bijdrage van Noorwegen. Voor Noorwegen is het belangrijk dat tijdens vredesoperaties de civiele en militaire aspecten goed gecoördineerd worden, en dat de militaire, humanitaire en ontwikkelingsactiviteiten als een samenhangend geheel beschouwd worden en deel uitmaken van een overkoepelende strategie, gericht op het veiligstellen van de vrede. Noorwegen stelt ook de positie en de behoeftes van vrouwen centraal bij de planning en uitvoering van vredesoperaties, evenals de deelname van vrouwen aan alle vredebewarende en vredeopbouwende activiteiten.
Democratie en mensenrechten
Democratische ontwikkeling en het respecteren van mensenrechten zijn twee van de hoofddoelstellingen van het Noorse buitenland- en ontwikkelingsbeleid en Noorwegen probeert de rol van de VN op deze terreinen actief te versterken. Tot de onderwerpen waar Noorwegen speciale nadruk op legt, behoren de bescherming van burgers tijdens gewelddadige conflicten, de rechten van vrouwen en kinderen, de bescherming van mensenrechtenactivisten en de rechten van inheemse volkeren.
Noorse bijdragen aan de VN
De Noorse bijdragen zijn goed voor 0,68 procent van de normale VN-begroting en de budgetten voor de vredebewarende troepen. De reguliere bijdrage is echter klein vergeleken bij de vrijwillige bijdragen van Noorwegen. In 2004 bedroeg de reguliere bijdrage van Noorwegen een kleine NOK 130 miljoen. De vrijwillige bijdragen aan het VN-systeem (fondsen, programma’s en gespecialiseerde agentschappen, exclusief de Wereldbank en de regionale ontwikkelingsbanken) bedroeg in 2004 bijna NOK 4,5 miljard. Volgens de nieuwe berekeningswijze van de VN is Noorwegen de op zes na grootste geldschieter van de VN. Noorwegen is een van de grootste geldschietersvan de VN-fondsen en -programma’s, die de voornaamste uitvoerende organen binnen het VN-systeem vormen. Noorwegen levert een belangrijke bijdrage aan bijvoorbeeld het UNDP, dat de activiteiten van de VN-fondsen en -programma’s op landenniveau coördineert, en werkt nauw samen met dit programma. Bovendien is Noorwegen vertegenwoordigd in de besturen van de VN-fondsen en -programma’s. In de loop der jaren hebben diverse Noren belangrijke posities binnen de VN bekleed. Hiertoe behoren de eerste secretaris-generaal, Trygve Lie. Voormalig minister-president Gro Harlem Brundtlandis directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie geweest, voormalig minister van Buitenlandse Zaken Thorvald Stoltenberg, is Hoge Commissaris voor vluchtelingen geweest, Jan Egeland is de adjunct-secretaris-generaal belast met humanitaire hulp (OCHA) en staat aan het hoofd van de noodhulpoperaties van de VN, voormalig minister-president Kjell Magne Bondevik is de speciale humanitaire afgezant van de secretaris-generaal in de Hoorn van Afrika, Terje Røed-Larsen, was eerder de speciale afgezant van de secretaris-generaal in het Midden-Oosten en is nu de speciale afgezant voor de soevereiniteit van Libanon en Geir O. Pedersen is de persoonlijke vertegenwoordiger van de secretaris-generaal in Libanon. Noorwegen financiert momenteel ook 50 tot 60 assistent professional officers binnen diverse VN-instellingen. Jaarlijks worden zo'n 15 tot 20 nieuweassistent professional officers benoemd.
Bron: het Noorse ministerie van Buitenlandse Zaken